ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು…

ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವವು ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಶರಣು ಸಕಲೋದ್ಧಾರ ಪದದ ಸಾಲುಗಳು,
ಈ ತಮ್ಮ ಈ ಸೀತೆ ಈ ಬಂಟ ಈ ಭಾಗ್ಯ
ಆವ ದೇವರಿಗುಂಟು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೊಳಗೆ

ಹಾಗೂ,

ಭಾವ ಶುದ್ಧಿಯಲಿ ನೆನೆವ ತನ್ನ ಭಕುತರ ಪೊರೆವ
ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೇ ಅಯೋಧ್ಯಾ ರಾಮ

ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು,
ಹಿಂದೆ ಯಾವಾಗಲೋ ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಆರ್ ಗಣೇಶ್ ಬರೆದ ರಾಮನ ಬಗೆಗಿನ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದ, ‘ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಭಾಷಿ’, ‘ಅಕ್ಲಿಷ್ಟ ಕರ್ಮಣಃ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಪರಿಗ್ರಹ’. ನಗುಮೊಗದಿಂದ ತಾನೇ ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಿಸುವ, ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಆದರೂ ಹೂವು ಎತ್ತಿಟ್ಟಂತೆ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ಹಾಗೂ ಎಂದೂ ಪರರ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಯಸದ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಮ.

ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು,
‘ದಾಸೋಹಂ ಕೋಸಲೇಂದ್ರಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ’ ಎಂದು ಲಂಕೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಘೋಷಿಸಿದ ಹನುಮಂತನ ಮಾತು. ಹರಿದಾಸರುಗಳಿಗೆ ಹಾದಿ ತೋರಿದ ಮಾತು.

ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದ್ವಾದಶಸ್ತೋತ್ರದ ‘ವಂದೇ ವಂದ್ಯಮ್ ಸದಾನಂದಮ್’ ಸ್ತುತಿಯ ರಾಮ ಸ್ಮರಣೆ,
ಸ್ಮರಾಮಿ ಭವ ಸಂತಾಪ ಹಾನಿದಾಮೃತಸಾಗರಮ್
ಪೋರ್ಣಾನಂದಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯ ಸಾನುರಾಗವಲೋಕನಮ್

ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು,
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶೋಭನ ಪದದಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅವನೇ ತನಗೆ ಅನುರೂಪನಾದ ವರ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಜಿತ ನಾಮಕ ಹರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನ ಕೊರಳಿಗೆ ಮಾಲೆ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪದ್ಯ,

ಇಂತು ಚಿಂತಿಸಿ ರಮೆ ಸಂತ ರಾಮನ ಪದವ
ಸಂತೋಷ ಮನದಿ ನೆನೆವುತ್ತ
ಸಂತೋಷ ಮನದಿ ನೆನೆವುತ್ತ ತನ್ನ ಶ್ರೀ
ಕಾಂತನಿದ್ದೆಡೆಗೆ ನಡೆದಳು ||

ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಅನುರೂಪನಾದವನು ನಾರಾಯಣನಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಅನುರೂಪಳಾದವಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೋಬ್ಬಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೋಚಿಸುವದಕ್ಕೇನೇ ಅಲ್ಲಿ ‘ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳನ್ನು ಕಣ್ಣೆತ್ತಿಯೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಸೀತೆಗೆ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟ ‘ಸಂತ ರಾಮನ’ ಮೂಲಕ  ಸೀತಾ ರಾಮರನ್ನು ಸೂಚಿರುವರು ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಮನೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು ರಾಮ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರದ ನುಡಿ,
ದಕ್ಷಿಣೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಯಸ್ಯ ವಾಮೇ ತು ಜನಕಾತ್ಮಜಾ
ಪುರತೋ ಮಾರುತೀರ್ಯಸ್ಯ ತಂ ವಂದೇ ರಘುನಂದನಂ

ರಾಮನೆಂದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಮನವಮಿಯೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹಾಡು ಕನಕದಾಸರು ರಚಿಸಿದ,  “ಅಂಗಳದೊಳು ರಾಮನಾಡಿದ ಚಂದ್ರ ಬೇಕೆಂದು ತಾ ಹಟ ಮಾಡಿದಾ”..

ರಾಮನವಮಿಯೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವದು ಅಡಿಗರ ಹುತ್ತಗಟ್ಟಿದ ಚಿತ್ತ ಕೆತ್ತಿದ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಚಿತ್ರ, ಪಾನಕ ಪನಿವಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುವ ರಾಕೆಟ್ಟು, ಸುಟ್ಟಲ್ಲದೇ ಮುಟ್ಟೆನೆಂಬ ಉಡಾಫೆಯೆನ್ನುವ ರಾಮನವಮಿಯ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಕವನವೂ ಕೂಡ.

    *****

ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಕಲಿತಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮಾಲೆಯೆಂಬ ಅಕ್ಷರ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು ಅನಿಸಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಬಂದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲುಗಳು. ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವು. ರಾಮನವಮಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ.

ರಾಮಚಂದ್ರನೆ ಚೆಲ್ವ ಮೂರ್ತಿಯೆ ಪಾದ ಪದ್ಮಕೆ ವಂದಿಪೆ
ರಾಮ ನಿನ್ನಯ ನಾಮ ಪೇಳುವೆ ಭಾವ ಶುದ್ಧಿಯ ಬೇಡುವೆ

ರಾಮ ಹೇ ಭವ ತಾಪಹಾರಿಯೆ ಹೇ ಸುಧಾಂಬುಧಿ ದೇವನೇ
ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ನೋಡಿ ಕಾಯುವ ಮೊದ ಪೂರ್ಣನೆ ವಂದಿಪೆ

ದುಷ್ಟ ರಾವಣನಂತ್ಯ ಕಾರಣ ವಾಲಿ ಭಂಜನ ದೇವನೇ
ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಮೀರಿದ ಮಂದಹಾಸನೆ ಸಂತನೇ

ನೋಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾಮ ಸೀತೆಯ ಮುಂದೆ ಮಾರುತಿ ಮೂರುತೀ
ಪಾಡಿ ನಾಮದ ಮಾಲೆ ಮಲ್ಲಿಕೆ ರಾಮ ನಿನ್ನನು ಪೂಜಿಪೇ

(*ಸೊದೆ: ಅಮೃತ – ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ‘ಶ್ರೀ  ಕೃಷ್ಣಾಮೃತ ಮಹಾರ್ಣವ’ ಗ್ರಂಥದ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಗೆ ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು ಇಟ್ಟಿರುವ ಹೆಸರು ‘ಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ಸೊದೆಯ ಕಡಲು’ ಅದರ ನೆನಪಿನಿಂದ ಸೊದೆಯನ್ನು ಅಮೃತವೆಂದು ಬಳಸಿರುವೆ )

(ಮಲ್ಲಿಕಾಮಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳಾಗಿವೆ. ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸೊದೆ ಎನ್ನುವರು, ಸೋದೆಯಲ್ಲ. ಬನ್ನಂಜೆಯವರು ಇತ್ತ ಹೆಸರನ್ನು ನೆನಪಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು  ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು ನನ್ನ ತಪ್ಪು. ಅದು ಸೊದೆಯಾದದ್ದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಗುರು ತಪ್ಪಿದೆ. ‘ರಾಮ ನೀ ಭವ ತಾಪಹಾರಿಯೆ ಸೊದೆ*ಯಂಬುಧಿ ದೇವನೇ’ – ಇದನ್ನು ಈಗ ತಿದ್ದಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪಾದಾಂತ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಗುರುವೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡೆ ತಪ್ಪಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಜಿವೆಂ ಅವರಿಗೆ ವಂದನೆಗಳು. ‘ಅಂಗಳದೊಳು ರಾಮನಾಡಿದ’ ಹಾಡು ಪುರಂದರ ದಾಸರದ್ದು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದೆ ಮೊದಲು, ಆದರೆ ಅದು ಕನಕದಾಸರ ಹಾಡು. ಹಾಡಿನ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡದ್ದರ ಪರಿಣಾಮ. ಇವತ್ತು ಅದೇ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ   ‘ಈ ಸಂಭ್ರಮ ನೋಡಿ ಆದಿ ಕೇಶವ ರಘು ವಂಶವನ್ನೇ ಕೊಂಡಾಡಿದ’ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ತಪ್ಪಿನರಿವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ.)

 
Advertisements

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s