ಧ್ರುವಂ ಸುತಸ್ತೇ ಜಗತಾಂ ನಿಯಂತಾ…

ಕೃಷ್ಣನ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದೆಂದರೆ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸುಗ್ಗಿ. ಕೃಷ್ಣನ ಆಕರ್ಷನೆಯೇ ಅಂತಹುದು. ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರೇ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರಲ್ಲವೆ? ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಭಾರತದಿಂದ ಬರುತ್ತಾ ತಂದಿದ್ದ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರ ರುಕ್ಮಿಣೀಶವಿಜಯದ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ಬೆರಗು, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳ ಕತೆಯನ್ನು ವಾದಿರಾಜರು ಪ್ರತಿ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೂ ಹೇಳುವ, ಕೊಂಡಾಡುವ ಪರಿಗೆ ಮನ ಸೂರೆ ಹೋಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆರಿಸೋಣವೆಂದರೆ ಯಾವುದನ್ನು ಆರಿಸಲಿ, ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಡಲಿ ಎಂದು ಗೊಂದಲವಾಗುವಷ್ಟು. ವಾದಿರಾಜರ ಈ ಸುಲಲಿತವಾದ ಶೈಲಿಯ ವಿಷಯ ನಿರೂಪಣೆ, ಇದೂ ಇರಲಿ, ಇದೂ ಇರಲಿ  ಎನ್ನುತ್ತಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆರಿಸಿಕೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಅನಿಸಿಕೆ ಮೊದಲು ಬಂದದ್ದು ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶೋಭಾನವನ್ನು’ ಓದಿದಾಗ. ಈಗ ಅವರದೇ ಆದ ಶ್ರೀ ರುಕ್ಮಿಣೀಶ ವಿಜಯದ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳು.

(ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಪುಸ್ತಕ : ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ಯತಿಪುಂಗವರ ಶ್ರೀ ರುಕ್ಮಿಣೀಶ ವಿಜಯ, ಕನ್ನಡಾನುವಾದ ಸಹಿತ. ಅನುವಾದ ಪಂಡಿತರತ್ನ ಆ. ಭೇಮಸೇನಾಚಾರ್ಯ ಸಂತೇಬಿದನೋರು)

ಸ್ವಭಕ್ತ ಪುಂಜಾರ್ಜಿತಪಾಪವೃಂದಂ
ದಿವಾನಿಶಂ ಯೋ ಹರತಿ ಸ್ಮ ಬಾಲಃ
ಹೃಹೇ ಗೃಹೇ ದುಗ್ಧಮಸಾವಮುಷ್ಣಾ
ತ್ತಥಾ ಹಿ ಕಸ್ತ್ಯಕ್ಷ್ಯತಿ ಸಿದ್ಧವಿದ್ಯಾಂ
(ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಗುಂಪಿನ ಪಾಪವೃಂದವನ್ನು ಅಹೋರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಹರಿಸುವ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಬಾಲಕನಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮೊಸರುಗಳನ್ನು ಕದ್ದನು ಎನ್ನುವದು ಅವನ ಸ್ವಭಾವ ಗುಣವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಭಾವಸಿದ್ಧವಾದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ತಾನೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ?)

ಹಸ್ತಃ ಕಿಂ ನವನೀತಭಾಜನಮುಖೇನ್ಯಸ್ತಸ್ತ್ವಯಾ ಶ್ರೀಪತೆ
ದೃಪ್ತಪ್ರಸ್ತರಸಂಮಿತಾತಿಕಠಿನಾವಸ್ಥಾಂತರಾಯಾ ಗೃಹೇ
ಯುಕ್ತಾ ನ ಸ್ಥಿತಿರಸ್ಯ ಕೋಮಲಹೃದಸ್ತತ್ತನ್ವೆ ಚಿತ್ತೇ ಮಮ
ಪ್ರೀತ್ಯಾಸ್ಥಾಪಯಿತುಂ ಮೃಗಾಕ್ಷಿ ಮೃದು ನೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಹಸನ್ಪಾತ್ವಸೌ

(ಕೈಯನ್ನು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗೇಕಿಟ್ಟಿರುವೆಯೊ ಶ್ರೀಪತಿಯೇ? ತನುಮಧ್ಯಮಳಾದ ಕೃಷ್ಣಸಾರನೇತ್ರಿಯೇ, ಕಲ್ಲಿಗಿಂತಲೂ ಕಠಿಣ ಹೃದಯಳಾದ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮೃದುವಾದ ಈ ಬೆಣ್ಣೆಯು ಇರುವುದು ಉಚಿತವಲ್ಲ. ಅತಿ ಕೋಮಲಚಿತ್ತನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರೋಣವೆಂದು ಉತ್ತರಿಸಿ ನಕ್ಕು ಅವಳನ್ನೂ ನಗಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ)

ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಚರಣಾಂಬುಜೇನ ಶಕಟಃ ಸಂಚೂರ್ಣಿತಾಂಗೋsಭವತ್
ತಸ್ಯಾಂಗೇ ಮೃದುತಾ ನ ಯುಕ್ತಿಸಹಿತೇಕ್ತ್ಯಂ ಮುದಾ ಯೋsವದತ್
ಬಾಲ್ಯೇ ಮಾಮಧಿರೋಪ್ಯ ವಕ್ಷಸಿ ಶಿಶುಂ ಸನ್ನ್ರ್ತಯಂತ್ಯಾಸ್ತವ
ಸ್ಥೂಲೋರೋಜ ಸಮಾಗಮೇನ ತದಿತಿ ಪ್ರೌಢಿಂ ಸ ದದ್ಯಾನ್ಮಮ
(ಯಾರ ಪಾದಕಮಲದಿಂದ ಶಕಟ ಚೂರುಚೂರಾದನೋ, ಅಂತಹ ದೇಹವುಳ್ಳ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಮೃದುತ್ವವೇ? ಎನ್ನಲು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ನಕ್ಕು ‘ಅದು ನನ್ನ ದೋಷವಲ್ಲ, ನಾನು ಕೂಸಾಗಿರುವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿನ್ನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಸುತ್ತಲಿದ್ದಿ. ಆಗ ನಿನ್ನ ಸ್ತನಗಳ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ನನ್ನ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಠಿಣ್ಯವು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಗೋಪಿಯನ್ನು ಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ನಮಗೆ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಿ )

ಬಧ್ನಾಮ್ಯದ್ಯ ಭವಂತಮಂಗ ಕಿತವಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಕಿಂ ಪ್ರಿಯೇ
ದುಗ್ಧಾನಾಂ ಪರಿರಕ್ಷಣಂ ಕಪಟಸಂನ್ನದ್ಧೇ ನಿಬದ್ಧೇ ತ್ವಯಿ
ಮುಗ್ಧೆ ತ್ವಂ ವಿರಸಾ ಸಮುಜ್ಝಸಿ ಪರಮ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತನ್ಮಾಂ ತ್ಯಜೇತ್
ಪದ್ಮಾಕ್ಷೀತ್ಯಬಲಾಮುದೀರ್ಯ ವಶಯನ್ ಬುದ್ಧಿಂ ಸ ದದ್ಯಾನ್ಮಮ
(ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿ ನಿನಗೇನು ಪ್ರಯೋಜನ ಪ್ರಿಯಳೇ? ಬಹುಕಪಟಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರೆ ಹಾಲು ಮೊಸರು ಬೆಣ್ಣೆಗಳು ರಕ್ಷಿತವಾಗುವವು. ಮುಗ್ಧೇ! ಈಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರೂ, ಸ್ನೇಹವುಳ್ಳ ಹಾಲು ಮೊಸರುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ನಮಗೆ ಸುಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಿ.)
ಇಂಥಾ ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಯಶೋದೆಗೆ ದೂರು ಹೇಳಲು ಬಂದವರೇನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

ಯದೀದೃಶಂ ಕರ್ಮ ಕರೋಷಿ ಕೃಷ್ಣ
ನ ತರ್ಹಿ ನಂದಸ್ಯ ಸುತಸ್ತ್ವಮನ್ಯಃ
ಇತೀರಿತೇ ಹಂತ ಹಸನ್ಯಶೋದೇ
ಬಹೋನ್ಯನಿಷ್ಟಾನಿ ಸ ನಸ್ತನೋತಿ
(ಇಂಥ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ನೀ ನಂದಗೋಪನ ಮನಗನೇ ಅಲ್ಲ, ಇನ್ಯಾರೋ ಎನ್ನುವೆವು ಎಂದರೆ ನಗುತ್ತ ಹೌದು ಎಂದು ನಮಗೆ ಬಹು ಅನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನಮ್ಮ!)

ಇದಂ ಹಿ ದೇವಸ್ಯ ಸಮರ್ಪಣಾರ್ಹ
ಮಿತೀರಿತೇ ತಹ್ರ್ಯಹಮೇವ ದೇವಃ
ಸ ಇತ್ಥಮಾಭಾಷ್ಯ ತದೇವ ಭುಂಕ್ತೇ
ನ ದೇವಿ ಪುತ್ರಸ್ತವ ದೇವಭಕ್ತಃ
(ಇದು ದೇವರ ಸಮರ್ಪಣೆಗೆ ಇಟ್ಟದ್ದು ಎಂದರೆ, ನಾನೇ ದೇವನು ಎನ್ನುತ್ತ ಅದನ್ನೇ ತಿನ್ನುವನಮ್ಮ, ನಿನ್ನ ಮಗ ದೈವಭಕ್ತನಲ್ಲವೇ ಗೋಪಿ)

ಗೃಹೇಗೃಹೇsಯಂ ನವನೀತ ದುಗ್ಧ
ದಧೀನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯಪಹೃತ್ಯ ಭುಂಕ್ತೇ
ತಥಾಪಿ ತೃಪ್ತಿಂ ನ ಸುತಸ್ಯವೈತಿ
ಕಿಮಸ್ಯ ಭೂತಾನಿ ವಸಂತಿ ಕುಕ್ಷೌ
(ಮನೆ ಮನೆಯ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಾಲು ಮೊಸರೆಲ್ಲವನಪಹರಿಸಿ ತಿಂದರು ತೃಪ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಇವನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳು ಭೂತಗಳು ಇವೆಯೇನೆ?)

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಮಾಡಿದರೂ,

ನ ನಿಷ್ಟುರಾ ವಾಕ್ಸಮುದೇತಿ ವಕ್ತ್ರಾತ್
ಕರಶ್ಚನಸ್ತಾಡಯಿತುಂ ಯಶೋದೇ
ವಿಲೋಲನೇತ್ರಂ ತವಪುತ್ರರತ್ನಂ
ಧ್ರುವಂ ಸುತಸ್ತೇ ಜಗತಾಂ ನಿಯಂತಾ
(ಯಶೋದೆ! ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗಾಡಲು ನಿಷ್ಟುರ ಮಾತುಗಳೇ ಹೊರಡುವದಿಲ್ಲ. ಹೊಡೆಯಲು ಕೈಯಂತು ಮೊದಲೇ ಏಳುವದಿಲ್ಲ. ಚಲಿಸುವ ನೇತ್ರಗಳ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರತ್ನನು ಸತ್ಯವಾಗಿಯೂ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನಿಯಾಮಕನೇ ಅಮ್ಮಾ!)

Advertisements

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s